Voor agrarisch natuur- en landschapsbeheer

Vereniging BoerenNatuur is het samenwerkingsverband van agrarische natuurverenigingen (anv’s) in Groningen, Friesland, Drenthe en Flevoland.

BoerenNatuur bevordert agrarisch natuur- en landschapsbeheer in Noord-Nederland door ondersteuning van anv’s, door stimulering van samenwerking met andere maatschappelijke organisaties en door advisering van de overheid. BoerenNatuur is een organisatie van en voor anv’s. Zij begeleidt de anv’s om tot een goed georganiseerde en hoog gekwalificeerde aanpak van het agrarisch natuur- en landschapsbeheer te komen.

Volg ons op Twitter

Column

Agrarisch natuurbeheer onder het vergrootglas

voorzitter

De afgelopen weken is veel te doen geweest over het advies met de titel “Onbeperkt Houdbaar”van de Nederlandse Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur (RLI) aan Staatssecretaris van EZ over het toekomstig natuurbeleid in ons land. Het dagblad TROUW start haar artikel hierover met de kop: “Natuurbeheer door boer groot fiasco”.
De adviesraad stelt dat er de afgelopen 20 jaar 1 miljard euro is uitgegeven aan het agrarisch natuurbeheer maar dat tegelijkertijd een dramatische biologische verarming heeft plaatsgevonden door intensivering van de landbouw. De Raad vindt dat de financiering van “ineffectief agrarisch natuurbeheer” moet stoppen. Alleen boeren die bereid zijn de grondwaterstand te verhogen, die bemesting en gifgebruik sterk terugdringen én vlak bij natuurreservaten werken, moeten nog subsidie kunnen krijgen.

Van vele kanten, ook door ons, is gereageerd op de inhoud van het advies van RLI. Elders op de website van BoerenNatuur is dit te vinden. Het gaat in het bestek van deze column te ver om diep in te gaan op de analyse van de RLI. Wij hebben een aantal maanden terug kennis gekregen van de strekking van het advies en hebben toen reeds een uitgebreide reactie naar de schrijvers van dit advies gestuurd. Helaas is hier weinig meegedaan. Binnenkort zal een vertegenwoordiging van de Koepels, Pilot ANV’s en LTO Nederland een gesprek hebben met een delegatie van RLI. Ook zal de Staatssecretaris geïnformeerd worden over onze opvattingen. Cruciaal wordt wat zij met het advies van RLI en de kritische opmerkingen uit het veld gaat doen. Zeker ook in het licht van de beslissingen die binnenkort genomen moeten worden over de uitwerking van het toekomstig GLB beleid.

Hoe teleurgesteld wij ook zijn over de negatieve kwalificaties in het advies over het agrarisch natuurbeheer, het mag ons niet van de wijs brengen.
De Raad constateert terecht dat de effectiviteit te wensen overlaat. Het kan altijd beter en we hebben al kunnen laten zien dat door een andere organisatie van het beheer er de laatste jaren positieve resultaten zijn geboekt. Daarnaast heeft de agrarische sector het gebruik van bestrijdingsmiddelen en bemesting sterk verminderd. Het is een omissie dat deze recente positieve ontwikkelingen niet in het advies naar voren komen.

Hoe dan ook, we blijven ons er voor inzetten dat de landbouw ontwikkelruimte houdt, in balans met de andere functies in het landelijk gebied. En we blijven ernaar streven dat de landbouw met agrarisch natuur- en landschapsbeheer en andere vormen van blauwgroene diensten bijdraagt aan een verbetering van de kwaliteit van het landelijk gebied.

Nu is van belang hoe de vergroeningseisen in het nieuwe GLB beleid vorm zullen krijgen. In een recente brief aan de Tweede Kamer heeft de Staatssecretaris reeds aangegeven dat zij hierover binnenkort met nadere voorstellen zal komen. Momenteel lopen er allerlei onderhandelingen, waarbij ook de provincies een belangrijke rol spelen. Duidelijk is al wel dat de agrarische sector via gebiedscollectieven moet gaan werken om in aanmerking te kunnen komen voor GLB gelden uit pijler 2. ANV’s hebben qua gebiedskennis en ervaring met SNL programma’s een prima fundament om op te bouwen in de richting van deze nieuwe collectieve aanpak. Vice voorzitter Alex Datema van BoerenNatuur heeft in een eerder column op deze site het belang van deze ontwikkeling al bij u onder de aandacht gebracht.

Hoe kritisch RLI ook mag zijn over het agrarisch natuurbeheer, feit blijft dat het toekomstig natuurbeheer in Nederland niet zonder kan.
Het agrarisch natuurbeheer heeft dertig jaar een ongekende groei doorgemaakt, zowel in aantal vrijwilligers als in hectares (al dan niet betaald) beheer. Er zijn zo’n 170 ANV’s, die als gezamenlijk “werkgebied” een kwart van het landelijk gebied hebben. Als de kracht van deze vereniging goed wordt gericht en benut, kunnen met agrarisch natuurbeheer nieuwe stappen worden gezet. Niet voor niets spreken de koepels van ANV’s en LTO Nederland met EZ en IPO af om in de komende 2 1/2 jaar te werken aan de professionalisering naar collectieven met grote eigen verantwoordelijkheid.

Deze herfst starten we de discussie met de ANV’s om naar deze professionele gebiedscollectieve aanpak toe te groeien.

Everhardus Togtema, voorzitter BoerenNatuur