Uitgelicht

Uitgelicht - actueel

Toekomst agrarisch natuurbeheer aan zijden draadje

De toekomst van het agrarisch natuur- en landschapsbeheer hangt aan een zijden draadje. Staatssecretaris Henk Bleker bezuinigt fors op natuurbeheer. Om de bezuinigingen te realiseren wil hij het agrarisch natuurbeheer buiten de EHS niet langer uit de rijksbegroting betalen. Bij BoerenNatuur ligt 85% van alle agrarisch natuurbeheer buiten de EHS. Wij moeten dan denken aan de gebieden met weidevogel- en akkervogelbeheer, de ganzengebieden en de kleinschalige landschappen van de Friese Wouden en het Groninger Zuidelijk Westerkwartier.

Bleker wil het beheer van deze gebieden overhevelen naar het nieuwe Gemeenschappelijke Landbouwbeleid (GLB), bij voorkeur pijler 1. Dat lijkt een mooi gebaar. GLB is immers een grote geldbron. Schijn bedriegt echter. Pijler 1 leent zich niet voor financiering van collectief agrarisch natuurbeheer. Geld uit pijler 1 mag alleen worden uitgekeerd aan individuele agrariërs die, naast andere verplichtingen, een klein deel van hun grond braak leggen voor natuur, het zogenaamde “ecologisch focusgebied”. En pijler 1-geld mag niet worden gebruikt voor beheer. Van de ecologische focusgebieden mag dan ook geen grote bijdrage aan de natuur worden verwacht. Het is bijvoorbeeld niet geschikt voor het collectieve weidevogelbeheer. En met dit collectieve beheer boeken de agrarische natuurverenigingen (ANV’s) nu juist steeds betere resultaten.

Zonder dit beheer is de grutto als Nederlandse broedvogel ten dode opgeschreven. BoerenNatuur heeft de staatssecretaris hier in een brief op gewezen en heeft ook de Tweede Kamer geïnformeerd. BoerenNatuur stelt voor om agrarisch natuurbeheer te betalen uit pijler 2 van het GLB. De voorwaarden van pijler 2 passen veel beter bij agrarisch natuurbeheer. Maar ook aan pijler 2 kleeft een nadeel. Pijler 2 geld mag alleen worden besteed als de Nederlandse overheid er een flinke eigen bijdrage bij legt. En dat wil Bleker immers niet?
De laatste optie is nog dat provincies er eigen geld bij leggen. Sommige provincies, zoals Friesland, lijken hiertoe bereid. Maar dat is nog allerminst zeker. Ook provincies zullen niet ontkomen aan bezuinigingen. Bovendien wil Bleker de aansturing van het agrarisch natuurbeheer buiten de EHS niet overdragen aan de provincies. En welke provincie wil geld steken in beleid waar ze niets over te vertellen hebben?
Al met al tekent zich een uiterst somber toekomstperspectief af voor het agrarisch natuur- en landschapsbeheer in Nederland en dat terwijl de ANV’s er de laatste jaren zulke goede resultaten mee boeken.

BoerenNatuur gaat niet bij de pakken neerzitten. Dit jaar maakt zij middelen vrij voor een extra inspanning om de toekomst van het agrarisch natuurbeheer veilig te stellen.

GLB-team BoerenNatuur van start

Voorzitter Everhardus Togtema heeft op 4 januari het GLB-team van BoerenNatuur geïnstalleerd en het startsein voor haar werkzaamheden gegeven. Het GLB-team bereidt de standpunten en adviezen voor van BoerenNatuur voor het nieuwe Gemeenschappelijke Landbouwbeleid van de EU. De leden van het GLB-team vormen een representatieve vertegenwoordiging van de ANV’s van BoerenNatuur. Het team bestaat uit zes bestuurders, drie uit het bestuur van BoerenNatuur en drie uit de aangesloten ANV’s. In het team zijn alle provincies vertegenwoordigd en ook de verschillende activiteiten van de ANV’s. In het team zijn verbindingen gelegd met ANV’s in de GLB-pilots en in de community of practice van EL&I.

Het team bestaat uit de volgende bestuurders:
- Alex Datema, vz BoerenNatuur Groningen, tevens voorzitter van het GLB-team
- Henk Smith, ANOG
- Sippe Bron, vz BoerenNatuur Fryslân
- Thom Miedema, ANV Oer de Wjuk
- Erik Emmens, ANV Drenthe
- Coby Dekker – van den Berg, vz BoerenNatuur Flevoland
Het team wordt ondersteund door Nerus Sytema (secretaris BoerenNatuur) en door Paul Terwan en Gerard van Drooge (adviseurs).

In 2011 zijn de contouren van het nieuwe GLB zichtbaar geworden. Alles wijst er op dat de financiering van agrarisch natuurbeheer meer afhankelijk wordt van het GLB. 2012 wordt voor de invulling van het nieuwe GLB en daarmee voor de toekomst van het agrarisch natuurbeheer een sleuteljaar. Dit vraagt van BoerenNatuur een pro-actieve houding en een verhoogde bestuurlijke en beleidsmatige inzet op dit dossier, op zowel landelijk als provinciaal niveau. BoerenNatuur heeft voor dit doel in haar jaarplan voor 2012 (“voorsorteren op het nieuwe GLB”) financiële middelen gereserveerd. Centraal in de aanpak van BoerenNatuur staat de instelling en het opereren van een klein, slagvaardig GLB-team.

Het GLB-team heeft in haar eerste vergadering haar taak en werkwijze besproken en verduidelijkt. Het team opereert pro-actief door een eigen visie te ontwikkelen en uit te dragen en door adviezen te geven aan het ministerie van EL&I en andere instanties over de vormgeving van het nieuwe GLB. Het team reageert daarnaast waar nodig snel en alert op voorstellen van anderen. Het GLB-team ziet in de impasse over het onderhandelingsakkoord decentralisatie natuur van Rijk en provincies aanleiding om een advies voor te bereiden over de positie van het agrarisch natuurbeheer in dit akkoord en het nieuwe GLB. Het GLB-team betrekt de ANV’s van BoerenNatuur nauw bij haar werk en stemt haar adviezen af met haar zusterorganisaties.

Terug