Uitgelicht

Uitgelicht - actueel

Toekomst agrarisch natuurbeheer aan zijden draadje

De toekomst van het agrarisch natuur- en landschapsbeheer hangt aan een zijden draadje. Staatssecretaris Henk Bleker bezuinigt fors op natuurbeheer. Om de bezuinigingen te realiseren wil hij het agrarisch natuurbeheer buiten de EHS niet langer uit de rijksbegroting betalen. Bij BoerenNatuur ligt 85% van alle agrarisch natuurbeheer buiten de EHS. Wij moeten dan denken aan de gebieden met weidevogel- en akkervogelbeheer, de ganzengebieden en de kleinschalige landschappen van de Friese Wouden en het Groninger Zuidelijk Westerkwartier.

Bleker wil het beheer van deze gebieden overhevelen naar het nieuwe Gemeenschappelijke Landbouwbeleid (GLB), bij voorkeur pijler 1. Dat lijkt een mooi gebaar. GLB is immers een grote geldbron. Schijn bedriegt echter. Pijler 1 leent zich niet voor financiering van collectief agrarisch natuurbeheer. Geld uit pijler 1 mag alleen worden uitgekeerd aan individuele agrariërs die, naast andere verplichtingen, een klein deel van hun grond braak leggen voor natuur, het zogenaamde “ecologisch focusgebied”. En pijler 1-geld mag niet worden gebruikt voor beheer. Van de ecologische focusgebieden mag dan ook geen grote bijdrage aan de natuur worden verwacht. Het is bijvoorbeeld niet geschikt voor het collectieve weidevogelbeheer. En met dit collectieve beheer boeken de agrarische natuurverenigingen (ANV’s) nu juist steeds betere resultaten.

Zonder dit beheer is de grutto als Nederlandse broedvogel ten dode opgeschreven. BoerenNatuur heeft de staatssecretaris hier in een brief op gewezen en heeft ook de Tweede Kamer geïnformeerd. BoerenNatuur stelt voor om agrarisch natuurbeheer te betalen uit pijler 2 van het GLB. De voorwaarden van pijler 2 passen veel beter bij agrarisch natuurbeheer. Maar ook aan pijler 2 kleeft een nadeel. Pijler 2 geld mag alleen worden besteed als de Nederlandse overheid er een flinke eigen bijdrage bij legt. En dat wil Bleker immers niet?
De laatste optie is nog dat provincies er eigen geld bij leggen. Sommige provincies, zoals Friesland, lijken hiertoe bereid. Maar dat is nog allerminst zeker. Ook provincies zullen niet ontkomen aan bezuinigingen. Bovendien wil Bleker de aansturing van het agrarisch natuurbeheer buiten de EHS niet overdragen aan de provincies. En welke provincie wil geld steken in beleid waar ze niets over te vertellen hebben?
Al met al tekent zich een uiterst somber toekomstperspectief af voor het agrarisch natuur- en landschapsbeheer in Nederland en dat terwijl de ANV’s er de laatste jaren zulke goede resultaten mee boeken.

BoerenNatuur gaat niet bij de pakken neerzitten. Dit jaar maakt zij middelen vrij voor een extra inspanning om de toekomst van het agrarisch natuurbeheer veilig te stellen.

BoerenNatuur waarschuwt tegen opheffing ganzenfoerageergebieden

Opheffing van de ganzenfoerageergebieden in Fryslân en Groningen kan grote nadelige gevolgen hebben voor deze provincies. Die gevolgen zijn onvoldoende onderzocht. BoerenNatuur doet een dringend beroep op Gedeputeerde Staten om aanvullend onderzoek te doen alvorens een definitieve beslissing te nemen over de toekomst van de foerageergebieden.

Onderzoek wijst uit dat de kosten van foerageergebieden voor overwinterende ganzen gemiddeld hoger zijn dan de werkelijke schades aan landbouwgewassen. Het ministerie van EL&I en de provincie lijken om die reden met de foerageergebieden te willen stoppen. BoerenNatuur vindt dat voorbarig. In het onderzoek komt onvoldoende uit de verf dat er goede en slechte foerageergebieden zijn. In goede foerageergebieden staan de kosten in een reële verhouding tot de gewasschade. BoerenNatuur vindt dat je van gebied tot gebied moet kunnen bekijken of de status van foerageergebied terecht of onterecht is. BoerenNatuur wil bovendien dat de subsidieregeling voor de foerageergebieden nog eens op kosteneffectiviteit wordt beoordeeld en verbeterd.

BoerenNatuur wijst er op dat afschaffing van de foerageergebieden in Noord-Nederland veel harder aankomt dan elders. Afschaffing heeft de volgende nadelen:

Boeren moeten de schade beperken door bejaging of verjaging. Dat lukt alleen bij een massale slachting onder de ganzen. Dat is echter maatschappelijk onhaalbaar. Bovendien blijven de overlevende ganzen in flinke aantallen voedsel zoeken in de goede foerageergebieden.
Foerageergebieden overlappen voor 50% met de beste weidevogelgebieden. Intensieve bejaging van ganzen in maart t/m mei zal desastreuze gevolgen hebben voor de weidevogelstand.
De aanwezigheid van grote groepen overwinterende ganzen trekt ecotoerisme aan. Intensieve bejaging is zeer schadelijk voor dit toerisme. De besparingen vallen voor een mogelijk groot deel weg tegen deze schade aan de toeristische sector.

BoerenNatuur wijst ook op een financieel voordeel van de foerageergebieden. Europa betaalt een deel van de kosten die de boeren maken voor het gedogen van de ganzen. Dat is nu 25%, maar kan bij hervorming van het Europese Landbouwbeleid hoger worden.

BoerenNatuur vindt dat deze argumenten reden zijn voor herbezinning op het voornemen om de foerageergebieden af te schaffen. BoerenNatuur vraagt om aanvullend onderzoek en pleit er voor dat de keuze voor beëindiging of continuering voor elk foerageergebied afzonderlijk moet kunnen worden gemaakt.

Klik hier voor het interview van Nerus Sytema met Omrop Fryslân

Terug