Uitgelicht

Uitgelicht - actueel

Toekomst agrarisch natuurbeheer aan zijden draadje

De toekomst van het agrarisch natuur- en landschapsbeheer hangt aan een zijden draadje. Staatssecretaris Henk Bleker bezuinigt fors op natuurbeheer. Om de bezuinigingen te realiseren wil hij het agrarisch natuurbeheer buiten de EHS niet langer uit de rijksbegroting betalen. Bij BoerenNatuur ligt 85% van alle agrarisch natuurbeheer buiten de EHS. Wij moeten dan denken aan de gebieden met weidevogel- en akkervogelbeheer, de ganzengebieden en de kleinschalige landschappen van de Friese Wouden en het Groninger Zuidelijk Westerkwartier.

Bleker wil het beheer van deze gebieden overhevelen naar het nieuwe Gemeenschappelijke Landbouwbeleid (GLB), bij voorkeur pijler 1. Dat lijkt een mooi gebaar. GLB is immers een grote geldbron. Schijn bedriegt echter. Pijler 1 leent zich niet voor financiering van collectief agrarisch natuurbeheer. Geld uit pijler 1 mag alleen worden uitgekeerd aan individuele agrariërs die, naast andere verplichtingen, een klein deel van hun grond braak leggen voor natuur, het zogenaamde “ecologisch focusgebied”. En pijler 1-geld mag niet worden gebruikt voor beheer. Van de ecologische focusgebieden mag dan ook geen grote bijdrage aan de natuur worden verwacht. Het is bijvoorbeeld niet geschikt voor het collectieve weidevogelbeheer. En met dit collectieve beheer boeken de agrarische natuurverenigingen (ANV’s) nu juist steeds betere resultaten.

Zonder dit beheer is de grutto als Nederlandse broedvogel ten dode opgeschreven. BoerenNatuur heeft de staatssecretaris hier in een brief op gewezen en heeft ook de Tweede Kamer geïnformeerd. BoerenNatuur stelt voor om agrarisch natuurbeheer te betalen uit pijler 2 van het GLB. De voorwaarden van pijler 2 passen veel beter bij agrarisch natuurbeheer. Maar ook aan pijler 2 kleeft een nadeel. Pijler 2 geld mag alleen worden besteed als de Nederlandse overheid er een flinke eigen bijdrage bij legt. En dat wil Bleker immers niet?
De laatste optie is nog dat provincies er eigen geld bij leggen. Sommige provincies, zoals Friesland, lijken hiertoe bereid. Maar dat is nog allerminst zeker. Ook provincies zullen niet ontkomen aan bezuinigingen. Bovendien wil Bleker de aansturing van het agrarisch natuurbeheer buiten de EHS niet overdragen aan de provincies. En welke provincie wil geld steken in beleid waar ze niets over te vertellen hebben?
Al met al tekent zich een uiterst somber toekomstperspectief af voor het agrarisch natuur- en landschapsbeheer in Nederland en dat terwijl de ANV’s er de laatste jaren zulke goede resultaten mee boeken.

BoerenNatuur gaat niet bij de pakken neerzitten. Dit jaar maakt zij middelen vrij voor een extra inspanning om de toekomst van het agrarisch natuurbeheer veilig te stellen.

BoerenNatuur zet zich in voor het behoud van de ganzenfourageergebieden en goede organisatiekostensubsidie

Hierbij een update van onze landelijke inzet voor de ganzenfoerageergebieden.

Einde ganzenfoerageergebieden?
In onze Nieuwsbrief van oktober 2011 hebben wij u geïnformeerd dat de provincies om bezuinigingsoverwegingen willen stoppen met de ganzenfoerageergebieden. BoerenNatuur zet zich op verschillende fronten in om dit te keren. Wij hebben o.a. bij de Provincie Fryslân en het landelijk ganzenoverleg gepleit om niet overhaast te besluiten tot opheffing van de foerageergebieden.
Als volgende stap hebben Natuurlijk Platteland Nederland en LTO Nederland, op aandringen van BoerenNatuur, in het landelijke faunabeleidskader overleg en het G7-overleg een plan ingediend voor een onderzoek naar de effectiviteit van de ganzenfoerageergebieden. Er zijn grote verschillen tussen de foerageergebieden. In de goede gebieden wordt niet meer vergoeding uitgekeerd dan de daadwerkelijke schade. Maar er zijn ook gebieden waar wel de vaste vergoeding wordt uitgekeerd, terwijl er amper ganzen komen. Ook zijn niet alle beheerpakketten effectief. Om de goede ganzenfoerageergebieden en goede pakketten overeind te houden, zullen we bereid moeten zijn de regeling kritisch te bekijken en deze, waar hij is doorgeschoten, te corrigeren. Het voorgestelde onderzoek moet hiervoor de handvaten opleveren.
De G7 hebben het onderzoekvoorstel overgenomen. Wij wachten nu op een beslissing van EL&I en IPO. Wij verwachten die beslissing op korte termijn.
De inzet om via het onderzoekplan EL&I en IPO van hun voornemen af te brengen is de laatste strohalm voor het behoud van de foerageergebieden. Als dit mislukt dreigt opheffing op het moment dat de huidige gedoogbeschikkingen aflopen.

Organisatiekostensubsidies ganzenopvang
De beheerpakketten voor ganzenopvang zitten niet in SNL. De regeling voor SNL-organisatiekostensubsidies is daarom formeel gezien niet van toepassing. Hierdoor missen een aantal ANV’s een vergoeding voor de kosten die zij maken voor de jaarlijkse roulatieaanvragen. Sommige ANV’s hebben zich indertijd verzekerd van een (P)SAN-OS subsidie die doorloopt t/m 2013 of 2014 door via een aparte rechtspersoon een nieuwe (P)SAN-OS subsidie aan te vragen. Andere ANV’s hebben dit indertijd niet gedaan en moeten nu op een houtje bijten (of de kosten op een andere manier opvangen). BoerenNatuur heeft deze scheve situatie (al enige tijd geleden) aangekaart bij IPO. De (enige) oplossing is dat de provincies hun budget voor SNL-organisatiekostensubsidies ook benutten voor ganzen-OS. BoerenNatuur heeft bij IPO voorgesteld dit toe te staan. Dit heeft geresulteerd in een advies van de landelijke SNL-taakgroep collectief beheer aan IPO om hier medewerking aan te verlenen. Als IPO dit advies overneemt betekent dit dat ook de ANV’s die niet meer een OS-beschikking voor de ganzen hebben, in 2012 waarschijnlijk toch weer de organisatiekosten voor de ganzen in het kader van de opdrachtverlening gebiedscoördinatie mogen declareren.

In de komende Provinciale Ledenoverleggen in Groningen, Friesland en Flevoland volgt nadere informatie over dit onderwerp.

Terug