Uitgelicht

Uitgelicht - actueel

Toekomst agrarisch natuurbeheer aan zijden draadje

De toekomst van het agrarisch natuur- en landschapsbeheer hangt aan een zijden draadje. Staatssecretaris Henk Bleker bezuinigt fors op natuurbeheer. Om de bezuinigingen te realiseren wil hij het agrarisch natuurbeheer buiten de EHS niet langer uit de rijksbegroting betalen. Bij BoerenNatuur ligt 85% van alle agrarisch natuurbeheer buiten de EHS. Wij moeten dan denken aan de gebieden met weidevogel- en akkervogelbeheer, de ganzengebieden en de kleinschalige landschappen van de Friese Wouden en het Groninger Zuidelijk Westerkwartier.

Bleker wil het beheer van deze gebieden overhevelen naar het nieuwe Gemeenschappelijke Landbouwbeleid (GLB), bij voorkeur pijler 1. Dat lijkt een mooi gebaar. GLB is immers een grote geldbron. Schijn bedriegt echter. Pijler 1 leent zich niet voor financiering van collectief agrarisch natuurbeheer. Geld uit pijler 1 mag alleen worden uitgekeerd aan individuele agrariërs die, naast andere verplichtingen, een klein deel van hun grond braak leggen voor natuur, het zogenaamde “ecologisch focusgebied”. En pijler 1-geld mag niet worden gebruikt voor beheer. Van de ecologische focusgebieden mag dan ook geen grote bijdrage aan de natuur worden verwacht. Het is bijvoorbeeld niet geschikt voor het collectieve weidevogelbeheer. En met dit collectieve beheer boeken de agrarische natuurverenigingen (ANV’s) nu juist steeds betere resultaten.

Zonder dit beheer is de grutto als Nederlandse broedvogel ten dode opgeschreven. BoerenNatuur heeft de staatssecretaris hier in een brief op gewezen en heeft ook de Tweede Kamer geïnformeerd. BoerenNatuur stelt voor om agrarisch natuurbeheer te betalen uit pijler 2 van het GLB. De voorwaarden van pijler 2 passen veel beter bij agrarisch natuurbeheer. Maar ook aan pijler 2 kleeft een nadeel. Pijler 2 geld mag alleen worden besteed als de Nederlandse overheid er een flinke eigen bijdrage bij legt. En dat wil Bleker immers niet?
De laatste optie is nog dat provincies er eigen geld bij leggen. Sommige provincies, zoals Friesland, lijken hiertoe bereid. Maar dat is nog allerminst zeker. Ook provincies zullen niet ontkomen aan bezuinigingen. Bovendien wil Bleker de aansturing van het agrarisch natuurbeheer buiten de EHS niet overdragen aan de provincies. En welke provincie wil geld steken in beleid waar ze niets over te vertellen hebben?
Al met al tekent zich een uiterst somber toekomstperspectief af voor het agrarisch natuur- en landschapsbeheer in Nederland en dat terwijl de ANV’s er de laatste jaren zulke goede resultaten mee boeken.

BoerenNatuur gaat niet bij de pakken neerzitten. Dit jaar maakt zij middelen vrij voor een extra inspanning om de toekomst van het agrarisch natuurbeheer veilig te stellen.

Bijstelling collectieve beheerplannen

In alle provincies is de afgelopen maanden weer een flinke slag geslagen om alle collectieve beheerplannen van de ANV's te actualiseren. Een flinke klus, ondanks het feit dat uitbreiding van het aantal hectares vrijwel nergens mogelijk was. Telkens opnieuw wist de Toolkit de intekenaars te verrassen met nieuwe foutmeldingen. Dankzij het aanhoudende geduld van de Gebiedscoördinatoren staat inmiddels bijna al het beheer correct in de Toolkit.

In Drenthe verzorgde BoerenNatuur de gebiedscoördinatie voor het akkerfaunabeheer in alle vier de plangebieden in de provincie. Na de start van het akkerfaunabeheer volgens SNL vorig jaar bleek de belangstelling voor de randen in vrijwel alle gebieden te zijn gegroeid. Het aantal nog beschikbare Drentse hectares was dan ook snel vergeven.

In Flevoland lijkt het beheer volgens SNL te stagneren. Ook de invoering van het speciale Flevolandse pakket heeft niet geleid tot grote aantallen hectares beheer. Omdat ook in Flevoland dit jaar geen ruimte is voor uitbreiding van het aantal hectares, ziet het er niet naar uit dat hierin nog veel vooruitgang wordt geboekt. Dat de Flevolandse agrariërs toch wel degelijk kansen zien voor agrarisch natuurbeheer blijkt echter uit de grote belangstelling voor de verschillende FAB-randenprojecten in deze provincie.

In Friesland bood BoerenNatuur de ANV's advies en ondersteuning bij het opstellen van het Collectief Beheerplan. Er werd een checklist opgesteld die diende als een advies-handleiding voor het opstellen van het plan en voor kwaliteitsverbetering van het mozaïekbeheer. Ondanks het uitblijven van de inzet van extra hectares hebben de gebiedscoördinatoren zich erg flexibel getoond; het merendeel van de plannen heeft een kwaliteitsslag kunnen maken en de mozaïeken zijn, voor zover mogelijk, geoptimaliseerd.

In de Provincie Groningen kon de vrijval van financiële middelen uit de PSAN-regeling worden besteed binnen de kerngebieden. Door middel van een verdeelsleutel (benodigd areaal voor de doelsoort in relatie met het beheer) is het budget verdeeld over de weide- en akkervogel ANV’s. Zo kon toch nog
extra beheer worden weggezet wat het maatwerk in de gebieden ten goede komt. De nauwe samenwerking tussen de ANV’s maakt het collectief beheer tot een succes in Groningen.

Terug